Povijest pšeničnog piva

Weissbier (iliti pšenično pivo, ili šenčno pivo, ovisi o kraju RH) je pivo gornjeg vrenja koje se proizvodi u Bavarskoj. Iako postoji tradicija i u Berlinu (tzv. Berliner Weisse), Belgiji (tzv. Witbier ili la biere blanche) pa čak i u SAD (koji je doduše kopija svih prethodno navedenih tradicija), bit će opisano uglavnom Bavarsko pšenično pivo. Pšenično pivo, Weisse, Weissbier, Weizenbier ili samo Weizen je pivo koje u svojem sladu ima barem 60% pšenice za razliku od piva koje ima 100% ječmenog slada. Lagano je slatko i aromatično po okusu, medeno zlatno do jantarne boje, sa čistom pjenom i osvježavajućim, ne previše suhim after-tasteom. Osim takvog čistog pšeničnog piva, tradicionalno se dodaje i kvasac u pivo te ono naknadno (tzv. druga fermentacija) fermentira u boci. Takvo pšenično pivo se zove Hefeweissen ili Hefeweizen i mutno je zbog proteina u kvascu.

Sama povijest piva od prije, hah, neki kažu 5000 godina, drugi ga nabiju do 9000 godina unazad koristi i spominje pšenicu u izradi piva. Pivo danas i onda nije uopće ista vrsta tekućine, ali je osnova bila manje-više ista. Tada su Babilonu i Egiptu koristili uglavnom pšenicu za proizvodnju piva. Štoviše, kažu stari spisi, nekad se u potpunosti zabranjivala upotreba pšenice u proizvodnji piva jer je nije bilo dovoljno niti za kruh (a tko je jednom probao Bavarsko pšenično pivo zna da nakon 2-3 piva se osjeća i napojeno i najedeno … tako da su džabe ostavljali pšenicu za kruh kad si ovako mogao dvije muhe jednim udarcem).  Diljem današnje Njemačke se naširoko pravilo ne samo pivo, nego i pšenično pivo. Kako je proizvodnja uzela daha, u Bavarskoj je 1516. godine izašao prvi do tada poznati zakon o regulaciji hrane u svijetu, Reinheitsgebot (prevedeno: ‘zakon o čistoći’). Njime je određeno koliko kojih sastojaka u pivo može ići i koje kvalitete. Tako se kvalitetnije žito ostavljalo za pekare a ono slabije kvalitete je korišteno za proizvodnju piva. Tri sastojka od kojih su se mogla praviti piva jesu voda, ječam (ili žito) i hmelj. Kad je kasnije otkriven kvasac, i on je nadodan Reinheitsgebotu.  Isto tako, svako pšenično pivo proizvedeno u Njemačkoj mora biti pivo gornjeg vrenja. I na kraju, s tim zakonom je rečeno tko smije proizvoditi pšenično pivo – plemići i samostani. Razlog tome je što je u ta davna doba pivo bilo tamne boje. Kako bi se plemići i redovnici razlikovali od seljaka, eto oni su jedni mogli proizvoditi bijelo pivo, Weissbier.

Iako se u početku nije zvalo bijelo pivo nego samo pšenično pivo, u 18. stoljeću se počinje javljati taj izraz,  bijelo pivo – Weissbier, kako bi naglasili razliku od ostalog piva koje se tada pravilo koje je bilo tamnije, tzv. Braunbier. Iako tada nije bilo nužno da pivo bude pšenično, nego je moglo biti i lager sa ječmom, pivo je moralo biti svijetlo da se zove Weissbier. Danas ipak, pod Weissbier se podrazumijevaju samo pšenična piva.

Pšenično pivo danas

U Njemačkoj, posebno južnom dijelu te u Austriji je i dalje ostala razvijena proizvodnja pšeničnog piva. Od oko 1300 pivovara koliko postoji u Njemačkoj, veliki dio je u Bavarskoj i velik dio od njih pravi svoje pšenično pivo. Puno tih pivnica je u stilu mikro-pivnice. Pivnica koja proizvodi pivo samo za svoj restoran, koji je u praksi gotovo uvijek stopljen s pivnicom. Dao bi se kladiti da svako selo u Bavarskoj ima barem jednu svoju pivovaru.

Iako je prošlo 500 godina od Reinheitsgebota, Bavarci i dalje drže tradiciju proizvodnje piva po tom zakonu te je kod njih to i stvar prestiža imati na etiketi piva tekst u stilu „Gebraut nach dem Deutschen (ili Bavarischen) Reinheitsgebot von 1516“ – Proizvedeno po Njemačkom/Bavarskom zakonu o čistoći iz 1516. godine.

Osim Bavarske, proizvodnja pšeničnog piva je, kao što sam naveo u početku teksta, razvijena i u okolici Berlina, u Belgiji, te u Americi. Iako se u svim tim pivima koristi pšenica, razlika u okusima je velika.

Nedavno se i jedna naša pivovara upustila u proizvodnju pšeničnog piva, a o njegovoj kvaliteti ne želim ovdje pisati.

Imena i tipovi pšeničnog piva

Weissbier – prevedeno kao bijelo pivo, koristi se isključivo za piva proizvedena u Bavarskoj (i Austriji), pravljeno uglavnom po Reinheitsgebotu. Piju se iz visokih 0,5L čaša, koje su u sredini uske a gore se šire kako bi držale pjenu

Weizenbier – prevedeno kao pšenično pivo, termin koji se koristi isključivo za pšenična piva koja se rade u okolici Berlina

Berliner weisse – piva koja imaju oko 3% alkohola i oko 25% do 50% pšeničnog slada. Uglavnom se piju iz širokih čaša sa kratkom nogom, pomiješani sa različitim sirupima (koliko alkohola onda ima to pivo kad ga se još miješa sa sirupima???)

Witbier – nizozemski prijevod za bijelo pivo koje se proizvodi uglavnom u Belgiji (ima nešto pivovara i u Nizozemskoj i Francuskoj). Sladu se dodaju i npr. korijander, kora naranče ili kora gorke naranče te takva piva imaju pomalo začinjen okus

Lepiziger Gose – jantarno, pomalo kiselkasto pivo koje se proizvodi u Leipzigu sa dodatkom soli sa nalazišta oko Leipziga. Oko 5% alkohola (proizvode ga samo 3 pivovare)

Osim različitih geografskih naziva za pšenično pivo, i naravno sa različitim receptima, pšenično pivo se dijeli i na način proizvodnje:

Hefeweissbier – Hefe je njemačka riječ za kvasac i označava pšenično pivo sa kvascem koje je nastavilo fermentaciju u boci i zamućeno je. Takva piva se sipaju u čaše u koje se sipa i weissbier, s time da se ostavi ¼ tekućine u boci i dobro se izmiješa kako bi se pokupio kvasac i dobila bogata pjena. Na Oktoberfestu znaju ostaviti jako malo tekućine u boci i bocu početi trljati (kao kad si trljamo ruku jednu od drugu kad nam je hladno). Tako tekućina postane gusta i poprimi smeđu boju te se kao tekući šećer sipa na pjenu i pjena otprilike izgleda kao bubamara


Dunkels weissbier – tamna verzija pšeničnog piva, dunkels je njemačka riječ za tamno

Dunkels hefeweissbier – tamna verzija pšeničnog piva sa kvascem

Kristalweiss – je pšenično pivo s kvascem ali filtrirano tako da takvo pivo nije zamućeno kao što je Hefeweissbier

Weizenbock (Weizenstarkbier) – jaka varijanta pšeničnog piva, koja se uglavnom pije u hladnim mjesecima. Da bi pivo u Njemačkoj dobilo takav naziv, slad mora biti min 16° te je tako ujedno i Starkbier (jako pivo)

Weizen Eisbock – Weizen Eisbock je jače pivo od Weizenbocka, koje je koncentrirano na način da ga se zaledi. Kako se voda ledi prije alkohola, na taj način se iz njega izuzima voda i povećava se udjel alkohola. Udio alkohola seže do čak 43%

Sternweisse – ili Schneeweisse su njemačka piva koja koriste razne arome, slično Belgijskom witbieru.

Eto da ubuduće znate kad budete naručivali pšenično pivo da znate kako ga gdje zovu i koje pivo naručujete.

U nekom drugom nastavku o ostalim … nešenčnim pivima

Comments are closed.

Sharing Buttons by Linksku